Najważniejsze dla mnie pytanie, które chciałbym postawić Św. Tomaszowi z Akwinu, dotyczy źródeł i fundamentów patriotyzmu. Akwinata mówi o lęku, trosce, miłości… „Wszelki lęk bierze się z miłości, gdyż nikt nie lęka się bardziej niż wtedy, gdy zagrożone jest to, co miłuje”. Polska jest dzisiaj zagrożona – w swej tożsamości i geopolitycznym bezpieczeństwie.

Ze strony Św. Tomasza padają także inne argumenty w sprawie oczywistości i powagi patriotyzmu. „Każda rzecz, w tej mierze jest nam przyjemna, w jakiej ją kochamy”. Dlatego: „Gdzie miłość, tam i oko”, czyli ujmując sedno bardziej kolokwialnie: miłość znać po oczach. Stąd polski patriotyzm jest uczuciem radosnym, bo szczerze i otwarcie uzewnętrznia miłość do Ojczyzny.

Korci w tym miejscu możliwość zadania Akwinacie następnego pytania: o ewangeliczny nakaz miłowania nieprzyjaciół. Św. Tomasz nie waha się ani chwili: „Miłowanie nieprzyjaciół jako nieprzyjaciół jest naganne i tego miłość nie czyni”.

Uważna lektura pism Akwinaty jest także przydatna – politykom: „Są ludzie, którzy nawet swą pokorą się pysznią”; „Nie spotkasz na świecie takiej rzeczy, która by była całkowicie zła”; „Jeśli człowiek nie czyni tego, co mógłby sam uczynić, a spodziewa się tylko Bożej pomocy, to jawnie wystawia Boga na próbę”; „Przestrzeganie litery prawa wówczas, gdy nie należy, jest grzeszne”.

Na koniec tego maleńkiego zbiorku wyimków z pism Św. Tomasza z Akwinu – tak zwane sprawy ludzkie: „Spośród wszystkich uczuć smutek najbardziej szkodzi ciału, a to dlatego, że sprzeciwia się życiu ludzkiemu”; „Łzy i wzdychania z natury swej łagodzą smutek”; „Ten komu przyjaciele współczują, ma świadomość, że jest kochany przez nich, a świadomość ta jest przyjemna. Skoro każda przyjemność łagodzi smutek, to jasne także, że współczucie przyjaciół łagodzi go”; „Gdyby ktoś świadomie powstrzymywał się od picia wina ze szkodą dla zdrowia, nie byłby bez winy”.

Szymon Giżyński

[RAMKA]

Św. Tomasz z Akwinu (1225-1274). Twórca – „Sumy teologicznej” – niedoścignionej i niepodważalnej, całościowej doktryny wiary katolickiej. Kanonizowany w 1323 roku. Ogłoszony w 1537 roku – „Doktorem Kościoła”. Jego autorytet jako teologa i cudotwórcy sprawił, iż w powszechnej świadomości zapisał się jako „Doktor Anielski”.

Ikonografia:

1. Diego Velazquez „Tomasz przepasany przez anioły mistycznym pasem czystości”.

Uwaga redakcyjna. Wszystkie, wyodrębnione cytaty pochodzą z „Sumy teologicznej” Św. Tomasza z Akwinu.